Amerikanët votojnë sot, më 3 nëntor, në zgjedhjet e mesit të mandatit, në një proces që do të përcaktojë balancat e pushtetit në Uashington për dy vitet e ardhshme. Votimi përbën testin e parë të madh elektoral për presidentin Donald Trump gjatë mandatit të tij të dytë.
Në garë janë të gjitha 435 vendet e Dhomës së Përfaqësuesve dhe 35 nga 100 vendet e Senatit. Republikanët hyjnë në zgjedhje me kontrollin e të dyja dhomave, ndërsa demokratët synojnë të fitojnë shumicën dhe të kufizojnë hapësirën e veprimit të Shtëpisë së Bardhë.
Sipas Reuters, sondazhet dhe analistët favorizojnë demokratët për të marrë Dhomën e Përfaqësuesve, ndërsa gara për Senatin mbetet e pasigurt. Kostoja e jetesës dhe pakënaqësia me drejtimin e vendit janë ndër sfidat kryesore për republikanët, të cilët përballen me rrezikun e humbjes së shumicës.
Për Trumpin, rezultati do të përcaktojë sa mbështetje do të ketë në Kongres për pjesën e mbetur të presidencës. Tre janë skenarët kryesorë:
Demokratët marrin Dhomën, republikanët mbajnë Senatin
Ky rezultat do të sillte një Kongres të ndarë. Demokratët do të kontrollonin komisionet e Dhomës dhe do të mund të hapnin hetime parlamentare ndaj administratës, të kërkonin dokumente dhe të thërrisnin zyrtarë në seanca dëgjimore. Trump do të përballej me pengesa për miratimin e ligjeve dhe me negociata më të vështira për buxhetin. Megjithatë, një Senat republikan do të vazhdonte të mundësonte miratimin e kandidatëve të tij për poste qeveritare dhe gjyqësore.
Demokratët fitojnë të dyja dhomat
Ky do të ishte skenari më i vështirë politikisht për presidentin. Përveç kontrollit parlamentar dhe pengimit të nismave ligjore, demokratët do të mund të bllokonin emërime që kërkojnë miratimin e Senatit, përfshirë kandidatura për Gjykatën e Lartë nëse krijohen vende vakante.
Megjithatë, kontrolli i Kongresit nuk do t’u garantonte zbatimin e programit të tyre: Trump do të ruante veton presidenciale dhe kompetencat ekzekutive.
Republikanët ruajnë kontrollin e Kongresit
Mbajtja e të dyja dhomave do të ishte një fitore e rëndësishme për Trumpin, i cili do të mund ta paraqiste rezultatin si mbështetje për politikat e tij. Presidenti do të kishte më shumë hapësirë për të çuar përpara nismat ligjore dhe emërimet gjatë dy viteve të ardhshme, megjithëse shumicat e ngushta do ta bënin të rëndësishme çdo votë brenda partisë.
Ligjvënësit e zgjedhur do të marrin detyrën në janar 2027. Humbja e shumicës republikane në njërën apo të dyja dhomat nuk e përfundon mandatin e Trumpit, por mund të ndryshojë ndjeshëm mënyrën se si ai qeveris deri në janar 2029.