Mediat greke i kanë kushtuar vëmendje të veçantë paralajmërimit të Komisionit Evropian për mosrespektimin e Marrëveshjes së Prespës nga përfaqësues të Qeverisë së Maqedonisë së Veriut. Në qendër të kritikave është kryeministri Hristijan Mickoski, për shkak të përdorimit të emrit “Maqedoni”, pa përcaktimin kushtetues “e Veriut”.
Në Raportin e Progresit, të publikuar më 4 nëntor, Komisioni Evropian konstaton se anëtarë të Qeverisë dhe funksionarë të lartë herë pas here nuk i respektojnë detyrimet që burojnë nga Marrëveshja e Prespës, përfshirë përdorimin e emrit kushtetues të shtetit.
Brukseli paralajmëron se praktika të tilla mund të dëmtojnë marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë me Greqinë dhe thekson domosdoshmërinë e zbatimit me mirëbesim të marrëveshjeve ndërkombëtare.
Mediat greke: Mickoski rikthen tensionet për çështjen e emrit
Gazeta greke “To Vima” shkruan se Komisioni Evropian ka paralajmëruar Shkupin për mosrespektimin e Marrëveshjes së Prespës, duke veçuar kryeministrin Mickoski dhe përfaqësues të VMRO-DPMNE-së, të cilët në paraqitjet publike përdorin emrin “Maqedoni”.
Sipas gazetës, respektimi i marrëveshjes së vitit 2018 është detyrim ndërkombëtar dhe element i rëndësishëm për marrëdhëniet ndërmjet Shkupit dhe Athinës, si dhe për procesin e integrimit evropian.
Edhe portali “Greek Reporter” rikujton deklaratat e Mickoskit nga dhjetori i vitit 2025, kur ai kishte folur për rikthimin e përdorimit të emrit “Maqedoni” në kontekstin politik të brendshëm.
Pas këtyre deklaratave, Ministria e Jashtme greke kishte reaguar duke theksuar se Marrëveshja e Prespës është juridikisht e detyrueshme për të dyja vendet dhe se emri kushtetues duhet të përdoret në kontekstet zyrtare, si brenda vendit ashtu edhe ndërkombëtarisht.
Ndërkohë, gazeta “Proto Thema” vlerëson se vërejtjet e Brukselit për përdorimin e emrit kushtetues përbëjnë një tjetër çështje të ndjeshme në marrëdhëniet ndërmjet dy shteteve.
Brukseli kërkon respektimin e marrëveshjeve, jo tensione të reja
Pavarësisht kritikave, Komisioni Evropian vlerëson se bashkëpunimi ndërmjet Maqedonisë së Veriut dhe Greqisë vazhdon në ekonomi, infrastrukturë, energjetikë, turizëm dhe kulturë.
Megjithatë, në raport theksohet se zbatimi i marrëveshjeve dypalëshe, veçanërisht i Marrëveshjes së Prespës, mbetet thelbësor për ruajtjen e marrëdhënieve të mira fqinjësore dhe përparimin evropian të vendit.
Marrëveshja e Prespës u nënshkrua më 17 qershor 2018 dhe hyri në fuqi më 12 shkurt 2019, duke i dhënë fund kontestit shumëvjeçar për emrin ndërmjet Shkupit dhe Athinës. Me këtë marrëveshje, shteti miratoi emrin kushtetues Republika e Maqedonisë së Veriut.
Raporti i Komisionit Evropian për vitin 2026, që përfshin periudhën nga 1 shtatori 2025 deri më 1 shtator 2026, e trajton këtë çështje si pjesë të detyrimeve ndërkombëtare dhe të bashkëpunimit rajonal.
Ndërsa mediat greke përqendrohen te qëndrimet e kryeministrit Mickoski dhe përdorimi i emrit kushtetues, paralajmërimi i Brukselit është më i gjerë: mosrespektimi i marrëveshjeve ndërkombëtare mund të rëndojë marrëdhëniet me fqinjët dhe të krijojë pengesa shtesë në rrugën drejt Bashkimit Evropian.