Blerja e një shtëpie apo banese jashtë vendit shpesh duket si një proces i ndërlikuar, me shumë dokumentacion dhe pengesa ligjore. Megjithatë, ekzistojnë shtete ku shtetasit e huaj mund të bëhen pronarë të pasurive të patundshme pa pasur nevojë paraprakisht për shtetësi apo leje qëndrimi.
Revista „House Beautiful“ publikoi një pasqyrë të dhjetë vendeve ku blerja e pronave për të huajt është relativisht e lehtë: Gjeorgjia, Uruguai, Republika Dominikane, Franca, Panamaja, Kolumbia, Greqia, Portugalia, Beliza dhe Spanja. Duhet theksuar se analiza u drejtohet kryesisht klientëve amerikanë, ndaj kushtet për vizat dhe qëndrimin mund të ndryshojnë për shtetasit e vendeve të tjera.
Gjeorgjia – të huajt mund të blejnë prona, por jo tokë bujqësore
Shtetasit e huaj përballen me pak pengesa administrative dhe nuk u nevojitet miratim paraprak, shtetësi apo leje qëndrimi. Megjithatë, ekziston një kufizim i rëndësishëm: të huajt nuk mund të blejnë tokë bujqësore, gjë që është kyçe për ata që synojnë prona jashtë qendrave urbane.
Uruguai – blerësit e huaj kanë të njëjtat të drejta si vendasit
Në Uruguai, shtetasit e huaj gëzojnë të njëjtat të drejta pronësie si qytetarët vendas. Nuk kërkohet shtetësi, vizë apo autorizim i veçantë, ndërsa qarkullimi i lirë i kapitalit e lehtëson ndjeshëm transferimin e parave nga jashtë.
Republika Dominikane – blerje pronash pa leje qëndrimi
Ky vend tërheq blerësit e huaj me rregulla mjaft liberale. Të huajt mund të blejnë dhe të zotërojnë pasuri të patundshme pa pasur nevojë të marrin paraprakisht statusin e rezidentit apo ndonjë leje të posaçme.
Franca – shtëpi, banesa dhe parcela të hapura për të huajt
Franca nuk vendos kufizime të veçanta për blerjen e shtëpive, banesave apo tokave, qoftë në qytete, bregdet apo zona rurale. Në raste të caktuara, procesi i blerjes mund të organizohet edhe nga distanca.
Panamaja – pronësi e lirë dhe programe të veçanta qëndrimi
Të huajt mund të blejnë prona pa kufizime të mëdha, ndërsa përdorimi i dollarit amerikan si mjet zyrtar pagese është një lehtësi shtesë. Vendi ofron programe për leje qëndrimi (si „Viza për kombet mike“), por blerja e pronës nuk sjell automatikisht leje qëndrimi.
Kolumbia – kërkohet verifikim i kujdesshëm ligjor
Shtetësia kolumbiane nuk është e domosdoshme, por blerësit e huaj duhet të pajisen me numër identifikimi tatimor. Për shkak se tregu nuk ka një sistem të unifikuar licencimi për agjentët imobiliarë, është jetike të angazhohet një avokat vendas për të verifikuar dokumentet e pronësisë dhe ngarkesat e mundshme ligjore.
Greqia – procedurë e qartë, por me kufizime në zona të caktuara
Procesi i blerjes bazohet në hapa të qartë administrativë, ku hapi i parë është angazhimi i një avokati ose noteri vendas. Kujdes i veçantë dhe miratime shtesë nevojiten për shtetasit jashtë BE-së nëse prona ndodhet në zona kufitare ose pranë zonave ushtarake.
Portugalia – treg i rregulluar, por pa „vizë të artë“
Portugalia ka një treg të rregulluar mirë dhe rrjet të zhvilluar profesionistësh (agjentë, avokatë dhe noterë) që punojnë me klientë ndërkombëtarë, çka e bën procesin transparent dhe të sigurt, edhe pse blerja e pronës nuk garanton më „vizën e artë“.
Beliza – e drejtë e plotë pronësie dhe taksa të ulëta
Blerësit e huaj mund të fitojnë pronësi të plotë në një sistem ligjor të bazuar në modelin britanik. Përparësi të mëdha janë mungesa e tatimit mbi fitimin kapital dhe taksat relativisht të ulëta të pronës, megjithëse duhen verifikuar rregulloret specifike para investimit.
Spanja – mundësi e hapur blerjeje, por kërkohet numër tatimor
Nuk ka ndalesa të përgjithshme për jorezidentët që duan të blejnë prona, por për të përfunduar procedurën është i detyrueshëm numri i identifikimit për të huajt (NIE). Edhe pse Spanja e hoqi programin e vizave për investitorët në vitin 2025, e drejta për të blerë prona mbetet e pandryshuar (pa sjellë automatikisht leje qëndrimi)./Faktor

