Presidenti amerikan Donald Trump ka vendosur të pezullojë zbatimin e një pakete të re sanksionesh ekonomike ndaj Rusisë, vetëm një muaj pasi kishte nënshkruar ligjin që parashikonte vendosjen e tyre. Vendimi, i marrë të premten, më 16 tetor, argumentohet me interesin kombëtar të Shteteve të Bashkuara dhe vjen në një kohë kur Uashingtoni po përpiqet të frenojë rritjen e çmimeve të energjisë, ndërsa lufta në Ukrainë vijon. Urdhri ekzekutiv i Trump pezullon zbatimin e disa masave ekonomike të parashikuara në ligjin për sanksionet ndaj Rusisë dhe Iranit, të cilin presidenti amerikan e nënshkroi më 18 shtator. Legjislacioni ishte miratuar me mbështetje të gjerë dypartiake në Kongresin amerikan dhe synonte të kufizonte të ardhurat që Moska përdor për të financuar operacionet e saj ushtarake në Ukrainë.
Megjithatë, administrata Trump kishte treguar pak gatishmëri për të vënë në zbatim masat e reja, pavarësisht presionit nga ligjvënësit amerikanë dhe thirrjeve të presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky për të shtuar presionin ekonomik ndaj Rusisë. Përmes vendimit të fundit, Trump po përdor një dispozitë të ligjit që i lejon të pezullojë disa prej sanksioneve, me kusht që t’i argumentojë me shkrim Kongresit se ky veprim i shërben interesit kombëtar të SHBA-së. Pezullimi nuk nënkupton heqjen automatike të sanksioneve të vendosura më herët ndaj Moskës.
Marrëveshja për naftën ruse dhe synimi për të ulur çmimet
Vendimi vjen pas njoftimit të Trump për një marrëveshje me Rusinë për furnizimin me sasi të mëdha nafte. Sipas deklaratave të presidentit amerikan, Moska ka rënë dakord të sigurojë fillimisht më shumë se 300 mijë tonë naftë, ndërsa dërgesat do të vijojnë edhe në muajt e ardhshëm.
Plani i bërë publik nga Trump parashikon 500 mijë tonë të tjera në nëntor, një milion tonë shtesë më pas dhe tre milionë tonë të tjerë në një periudhë të mëvonshme.
Shtëpia e Bardhë e ka paraqitur marrëveshjen si një përpjekje për të frenuar çmimet e karburanteve dhe për të lehtësuar presionin mbi tregjet ndërkombëtare të energjisë.
Megjithatë, afrimi në sektorin energjetik ka shkaktuar kritika në SHBA. Kundërshtarët e kësaj qasjeje argumentojnë se rritja e eksporteve ruse të naftës mund t’i sigurojë Moskës të ardhura shtesë, në një kohë kur Ukraina kërkon të kufizojë burimet financiare që mbështesin luftën.
Zhvillimet kanë nxitur gjithashtu reagime dypartiake në Kongres, ku një pjesë e ligjvënësve kërkojnë që Uashingtoni të ruajë presionin ekonomik ndaj Kremlinit.
Presionet e brendshme dhe zgjedhjet në SHBA
Çështja e sanksioneve ndaj Rusisë ka marrë rëndësi edhe në debatin politik amerikan, në prag të zgjedhjeve të mesit të mandatit, të planifikuara për 3 nëntor. Administrata Trump po përballet me presionin për të ulur kostot e energjisë, ndërsa një pjesë e Kongresit kërkon masa më të ashpra ndaj Moskës.
Pezullimi i sanksioneve të reja nxjerr në pah dallimet mes atyre që kërkojnë të rrisin presionin ekonomik ndaj Rusisë dhe qasjes së presidentit amerikan, i cili po i kushton rëndësi bashkëpunimit në sektorin e energjisë dhe stabilizimit të çmimeve të karburanteve.
Pavarësisht vendimit, sanksionet e reja mbeten një instrument që administrata amerikane mund ta përdorë në të ardhmen. Për momentin, Trump ka zgjedhur të mos aktivizojë një pjesë të kufizimeve shtesë, pa hequr masat ekzistuese kundër Rusisë.