Dy kongresmenë republikanë në Shtetet e Bashkuara i kanë dërguar një letër Sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, ku shprehin shqetësimin për gjendjen e demokracisë dhe shtetit të së drejtës në Shqipëri. Ata i kërkojnë administratës amerikane të shqyrtojë vendosjen e kufizimeve të vizave për zyrtarët shqiptarë të përfshirë në korrupsion të rëndësishëm.
Letra është hartuar nga kongresmeni Joe Wilson, republikan nga Karolina e Jugut, dhe Keith Self, republikan nga Teksasi dhe kryetar i Nënkomisionit për Evropën në Dhomën e Përfaqësuesve.
Në dokument, dy kongresmenët theksojnë se Shtetet e Bashkuara kanë investuar ndjeshëm në reformën në drejtësi në Shqipëri, por paralajmërojnë se përparimi i arritur mbetet i brishtë dhe rrezikon të kthehet pas.
Ata i kërkojnë Departamentit të Shtetit të shqyrtojë përdorimin e nenit 7031(c) të legjislacionit amerikan, i cili parashikon kufizime hyrjeje në SHBA për shtetas të huaj për të cilët ekzistojnë informacione të besueshme mbi përfshirjen në korrupsion të rëndësishëm. Masat mund të shtrihen edhe te familjarët e afërt të personave të përcaktuar sipas këtij mekanizmi.
Kongresmenët kërkojnë gjithashtu informacion mbi mbështetjen amerikane për reformën në drejtësi dhe mbi bashkëpunimin e Ambasadës së SHBA-së në Tiranë me autoritetet shqiptare për mbrojtjen e protestuesve dhe gazetarëve. Ata kanë kërkuar përgjigje nga administrata amerikane deri më 5 nëntor.
Një pjesë e rëndësishme e letrës lidhet me çështjen e ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku. Sipas artikullit të “Fox News”, kongresmenët kërkojnë informacion mbi zhvillimet e çështjes së saj, pas hetimeve për dyshime mbi ndërhyrje në procedurat e prokurimit publik për ndërtimin e rrugëve.
Prokurorët shqiptarë i kërkuan Kuvendit heqjen e imunitetit të Ballukut për të mundësuar arrestimin e saj. Megjithatë, kërkesa nuk mori miratimin e nevojshëm. Kryeministri Edi Rama e kishte kundërshtuar kërkesën, duke e cilësuar antikushtetuese.
Wilson dhe Self argumentojnë se institucionet kundër korrupsionit duhet të jenë në gjendje të veprojnë pa ndërhyrje politike dhe se mbrojtja politike e zyrtarëve nën hetim mund të pengojë funksionimin e tyre. Pretendimet ndaj Ballukut mbeten çështje që duhet të vlerësohen në kuadër të procedurave ligjore dhe nuk përbëjnë vetvetiu provë të fajësisë.
Artikulli raporton gjithashtu për protestat e zhvilluara në Tiranë, ku demonstruesit kanë kërkuar dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama. Protestat janë shoqëruar me përplasje me policinë dhe incidente pranë institucioneve shtetërore e selisë së Partisë Socialiste.
Rama ka hedhur poshtë kërkesat për dorëheqje dhe ka propozuar dialog me protestuesit. Ai ka pretenduar gjithashtu se interesa të huaja kërkojnë të pengojnë rrugën e Shqipërisë drejt Bashkimit Evropian.
Joe Wilson i tha “Fox News” se në Kongres ekziston shqetësim për situatën në Shqipëri dhe për mënyrën se si autoritetet reagojnë ndaj qytetarëve që kërkojnë llogaridhënie. Në deklaratat e tij, ai ngriti gjithashtu shqetësime për korrupsionin dhe lidhjet e pretenduara mes zyrtarëve dhe trafikut të narkotikëve.
Artikulli përfshin edhe vlerësimet e ish-ambasadorit shqiptar Agim Nesho, i cili e krahason situatën në Shqipëri me protestat kundër korrupsionit në Serbi dhe e lidh intensifikimin e demonstratave me kërkesat për më shumë llogaridhënie politike.
Shqipëria është vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian që prej vitit 2014. Ndërsa reformat në drejtësi dhe lufta kundër krimit të organizuar kanë shënuar përparim, akuzat për korrupsion dhe përplasjet politike mbeten çështje të rëndësishme në debatin për integrimin evropian.